چکیده:
«بالعدل قامت السموات و الارض»،قوام آسمانها و زمین به عدل است.چنانچه تعادل را از زندگی حذف کنیم، وجودی برای هستی باقی نخواهد ماند که عدل پایه و بنیانی است که قوام و استواری جهان به اوست.« العدل اساس به قوام العالم.»تعالی و ارتقاء جان آدمی به حیات طیبه الهی با ایجاد تعادل فردی در بستر تعامل جمعی است. تعادلی در مبدا، در مسیر و در مقصد.
توسعه ای که در عدل است در هیچ طرح و برنامه دیگری نمی توان یافت. از آن جایی که توسعه در اسلام تنها به معنای افزایش فیزیکی نیست و جنبه های معنوی و ارزشی نیز اهمیت دارد ، جهت گیری سیاستهای توسعه در اسلام به سمت اهداف خاصی است که در راستا و تامین کننده هدف اصلی خلقت انسان است.انسان به خاطر همین سعه و جامعیت وجودیش، بر همه عوالم، حتی بر فرشتگان نیز برتری دارد و تنها اوست که می تواند حامل عشق و طلب باشد.یک عارف با سعه وجودی خود با همه جهان و همه انسانها یگانه است.
قرآن کریم میفرماید: انسانی که در اثر حیات پاکیزه ،جانش به سمت الله حرکت کرد ، جاودانه خواهد بود و از ابدیت خاص برخوردار است چون عندالله می شود . این حیات طیبه باعث صعود و تکامل انسان می شود.برای تداوم حیات حقیقی و افزونی تاله آدمی، لازم است که انسان اولاً چیزی را روی اصول علمی ببیند و ثانیاً قواعد عملی آن را بپذیرد. ظهور برکات و عنایات، مرهون رشد علمی و عملی جامعه است و امت اسلامی در پرتو ایمان و عمل صالح به این فیوضات الهی بار می یابد.حیات واقعی که در یک فرد به جریان می افتد، با حیات دیگران نیز مشترک است. اساسی ترین مختص حیات، تعدیل و تصعید خودمحوری به سود انسان محوری است، که رو به کمال دارد.
با صدور فرمان مقام معظم رهبری ، حضرت آیه الله خامنهای مبنی بر تدوین و تنظیم برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران در چارچوب چشم انداز بلند مدت کشور (دو دهه آینده) و با عنایت به الزامات حاکم بر تحقق چشم انداز بلند مدت کشور و ویژگیهای کنونی رشد و توسعه کشور، در این پایان نامه سعی بر این است تا با طرح و تشریح کاربردی تعادل و توسعه انسانی بعنوان راهبردی به حیات طیبه الهی در کشور ایران طی دو دهه آینده از منظر عرفانی تبیین گردد.
مقدمه :
سپیده مشیت دمیده، آفتاب خلقت سرزده، معمار هستی دست اندر کار آفرینشی شگفت است و … انسان از رحم غیب پای به دامان شهود مینهد.در جشن تولد این مولود مبارک، خدای تعالی خود صحنه آرا و میزبان است. کروبیان عالم بالا و ساکنان حرم سرّ و عفاف ملکوت را به مصلای قداست انسان فرامیخواند و فرمان میدهد تا بر او سجده برند. «فاذا سوّیته و نفخت فیه من روحی فقعوا له ساجدین فسجدوا الا ابلیس…».
شرح این حادثه بدیع که میتوان آن را زیباترین رویداد و پرشکوهترین جلوه اراده ازلی در جهان خلقت نامید جانهای لطیف و ارواح طیبه را که اعجازهای بزرگ ایمان و اندیشهاند به اهتزاز آورده و معناهای ژرف در اندام الفاظ به سینه تاریخ سپردهاند. علی (ع) آن وجدان ملتهب حکمت الهی چنین به ترنم آمده:
اتزعم انک جرم صغیر و فیک انطوی العالم الاکبر
و انت الکتاب المبین الذی باحرفه یظهر المضمر
و عارف رومی روح کلام علی (ع) را در قالب شعر پارسی بدین سان میدمد:
گر به ظاهر آن پری پنهان بود آدمی پنهانتر از پریان بود
نزد عاقل آن پری گر مضمر است آدمی صدبار خود پنهانتر است
راستی که آدمی زاده طرفه معجونی است و این راز وجود و پری پنهان باید سیمرغ آسا بال و پر آراید تااز محیط جاذبه ملک و طبیعت بیرون رفته و بر قله فاف «دنی فتدلی» نشیند و در هاله مغناطیس خود چنان مجذوب شود که بیش از دو هلال با مبدأ اعلی فاصله نداشته باشد و به افتخار «ابیت عند ربی یطعمنی و یسقینی» نائل آید.
انسان را حیوان ناطق یعنی جانور گویا میشناسیم، لکن با این فرق که او را دارای قوه و منّه و لیاقت و قابلیتی مییابیم که هر گاه آن دارایی را به فعلیت برساند، انسان حقیقی و واقعی خواهد بود. یعنی انسان واقعی و حقیقی در عرف عرفان آن کسی است که به فعلیت رسیده است و متصف به صفات ربوبی ومحاسن اخلاق و محامد آداب است وگرنه همان حیوان ناطق یعنی جانور گویا است.
آدم حقیقت انسانیت است که جامع و مظهر ذات و جمع اسماء و صفات الهی است که عالم خلق و آفرینش ظهور آنها محسوب میشود. و به این اعتبار آینه حق و خلق است و چون غرض از ایجاد، معرفت حق بوده و هیچ یک از مراتب وجود، استعداد آن را ندارند که حق را به نحو کمال و تمام بشناسند مگر انسان،بدین دلیل حقیقت انسانی، غایت ایجاد نیز هست و آفرینش محفوظ به بقا و دوام اوست. و هرگاه که این نوع از میان برخیزد – دوره عالم نیز به سر میرسد و دور آخرت آغاز میشود که رجوع آفرینش است به اسم اول که مصدر وجود است. حقیقت انسانی که کون جامع و آینه جمال و مظهر صفات قهر و لطف الهی است و به اعتبار خلافت و جانشینی خدا به ناچار باید دارای تمام اوصاف مستخلف باشد.
چون عقل اول را آفرید، سی صد و شصت نوع از انواع کمال در او ظاهر گشت و حق تعالی بر حسب استعداد و قوه عقل اول، چهل وشش هزار هزار نوع و ششصد هزار نوع و پانصد و شش هزار نوع از انواع کمال و فیض وجودی بر او افاضه کرد و به مقتضای این فیضی بخشیها عوالم متعددی خلق شد و انتشار فیض از عقل اول به اختیار صادر نگشت بلکه از راه فیضان سرزد.
در درون ما نیروهایی است که اگر به کار گرفته شوند و رودهایی است که اگر رهبری شوند و غنچههایی است که اگر شکفته شوند، ما را به وسعتها و رشدها و حرکتهایی میرسانند و سیراب و شاداب مینمایند. در حالیکه غفلت از این نیروها و رها کردن آنها ما را به رکود و ایستایی میکشانند و همین است که رسول باید ما را یادآوری کند و آگاه سازد.و این ما هستیم که باید به این سرمایهها و اندازه آنها پی ببریم و آنها را به جریان بیندازیم و زیانش را جبران کنیم که گفتهاند: رحم اله من عرف قدر نفسه * انسان سرمایههای زیادتری دارد. انسان فرزند تمام هستی است و تا بی نهایت راه در پیش دارد. لذا باید طوری تربیت شود که در تمام این عوالم و در تمام این مسیر بتواند چه بکند و چگونه بماند و چگونه برود. باید مرزها را برداریم و دیوارها را بشکنیم و با این دید وسیع به هستی و به انسان نگاه کنیم و انسان را به عظمتی بشناسیم که این هستی را زیر پا دارد.
فهرست مطالب
صفحه
چکیده……………………………………………………………………………………
مقدمه…………………………………………………………………………………….
فصل اول – تعادل………………………………………………………………………
- تعاریف لغوی و اصطلاحی…………………………………………………………..
- عدل……………………………………………………………………………………
- معنای اعتدال………………………………………………………………………….
- معنای عدالت………………………………………………………………………….
- واژههایی که با عدل پیوند معنایی دارند…………………………………………..
- استقامت……………………………………………………………………………….
- قصد……………………………………………………………………………………
- قسط……………………………………………………………………………………
- وسط……………………………………………………………………………………
- توسط…………………………………………………………………………………..
- تعادل…………………………………………………………………………………..
- تعادل در مقصد (تعادل در خداشناسی)…………………………………………….
- عدل الهی………………………………………………………………………………
- عدل خدا در خلقت جهان……………………………………………………………
- تعادل در خلقت انسان……………………………………………………………….
- تعادل در مبدأ (تعادل در خودشناسی)……………………………………………..
- ضرورت تعدیل در قوای طبیعی تحت فرماندهی عقل…………………………….
- نشانگرهای رفتار و شخصیت متعادل……………………………………………….
- مراحل وصول به تعادل………………………………………………………………
- تعادل جسمانی………………………………………………………………………..
- تعادل عقلانی (اجتماعی)…………………………………………………………….
- تعادل روحی (معنوی)……………………………………………………………….
- ارتباط و نحوه تأثیر امور جاری و موظف و ویژه در یکدیگر………………….
- نشانههای عدم تعادل و سلامتی در امور مذکور…………………………………..
- در امور جاری (فردی)………………………………………………………………
- در امور اجتماعی……………………………………………………………………..
- در امور ویژه (معنوی)……………………………………………………………….
- تعادل در مسیر (تعادل در فرمان خداشناسی)……………………………………..
- تعادل در شریعت و طریقت و حقیقت…………………………………………….
- صراط مستقیم…………………………………………………………………………
- تعادل در انسان کامل………………………………………………………………..
- انسان کامل صاحب مقام برزخ البرازخ است………………………………………
- مقام برزخیت کبری = تعادل در بین غیب مطلق و شهادت مطلق………………
- تعادل اسمایی (اسماء جمالی و جلالی)…………………………………………….
- تعادل در تشبیه و تنزیه……………………………………………………………..
- عقل حد واسط ربوبیت و عبودیت………………………………………………….
- تعادل در دو قوه عقل عملی و نظری………………………………………………
- تعادل در دو جنبه یلی الخلقی و یلی الحقی……………………………………….
- تعادل در علم و عامل………………………………………………………………..
- تعادل در عقل و قلب (عشق)……………………………………………………….
- تعادل در اقبال و ادبار قلب…………………………………………………………
- تعادل در خوف و رجاء……………………………………………………………..
- تعادل در قبض و بسط……………………………………………………………….
- یقین به خداوند موجب اعتدال آدمی میشود………………………………………
- تعادل در هیبت و انس………………………………………………………………
- ادب پرهیز از افراط و تفریط……………………………………………………….
- تعادل در فرق و جمع (جمع الجمع)……………………………………………….
- تعادل در رضا و غضب………………………………………………………………
- تعادل در رتق و فتق…………………………………………………………………
- تعادل در انبساط……………………………………………………………………..
- تعادل در فناء…………………………………………………………………………
- تعادل در تسلیم و تفویض…………………………………………………………..
- تعادل در توکل……………………………………………………………………….
- تعادل در خلوت و جلوت……………………………………………………………
- تعادل در دنیا و آخرت………………………………………………………………
- برخی از نتایج ایجاد تعادل در انسان……………………………………………….
- فصل دوم – توسعه…………………………………………………………………..
- تعریف لغوی و اصطلاحی……………………………………………………………
- توسعه از دیدگاه فلسفی……………………………………………………………..
- توسعه فرهنگی………………………………………………………………………..
- منظور از خلقت بشر، ظهور استعدادات نهانی است……………………………….
- تجلی شهود الهی تابع استعدادات است……………………………………………..
- هدف از خلقت تحقق تمامیت انسان است…………………………………………
- استفاده از تمام قوا (توسعه انسانی)………………………………………………..
- توسعه وجودی از منظر قرآن………………………………………………………..
- توسعه از منظر عرفان…………………………………………………………………
- نبوغ عرفانی…………………………………………………………………………..
- محورهای توسعه الهی………………………………………………………………..
- اهداف توسعه………………………………………………………………………….
- گسترش علم و عقل یکی از اهداف توسعه………………………………………..
- مبانی توسعه…………………………………………………………………………..
- شاخصههای توسعه الهی………………………………………………………………
- انسان با ایمان، انسان توسعه یافته قرآنی…………………………………………..
- مظهر اهتداء و ضلالت قلب انسان است (شرح صدر و ضیق صدر)……………..
- قلب المؤمن عرش الرحمن (توسعه دل)……………………………………………
- علایم توسعه وجودی…………………………………………………………………
- شرح صدر……………………………………………………………………………..
- علامت شرح صدر دستیابی به حلم است……………………………………………
- انس……………………………………………………………………………………
- انبساط…………………………………………………………………………………
- من انسان کامل من فراگیر است……………………………………………………
- وسعت نظر عارف…………………………………………………………………….
- سرور…………………………………………………………………………………..
- راههای افزایش توسعه وجودی……………………………………………………..
- پذیرش توحید راه اساسی افزایش ظرفیت روانی………………………………….
- خداخواهی……………………………………………………………………………..
- طی مراتب کمال در انسان کامل…………………………………………………..
- سیر و سلوک…………………………………………………………………………
- عبادت (عبودیت)…………………………………………………………………….
- تقوی مایه شرح صدر و گسترش دل……………………………………………….
- گستردگی ظرفیت روانی و حلم نتیجه علو همت است…………………………..
- شکر……………………………………………………………………………………
- عوامل مؤثر در ایجاد ظرفیت روانی………………………………………………..
- مظاهر توسعه وجودی………………………………………………………………..
- سلوک فردی………………………………………………………………………….
- سلوک جمعی………………………………………………………………………….
- نتایج توسعه وجودی…………………………………………………………………
- تنگی و فراخ قبر تابع انشراح صدر و عدم آن است………………………………
- نتیجه گیری…………………………………………………………………………..
- فصل سوم – حیات طیبه در ایران ۱۴۰۰ (ه.ش)………………………………….
- تعریف حیات معقول…………………………………………………………………
- عبور از مراحل خام «حیات طبیعی محض» به مراحل حیات معقول…………….
- حیات………………………………………………………………………………….
- طیب…………………………………………………………………………………..
- حیات دنیایی و زندگانی طیب………………………………………………………
- حیات طیبه……………………………………………………………………………
- حیات طیبه بهره مؤمن صالح………………………………………………………..
- ارکان حیات طیبه…………………………………………………………………….
- حیات طیبه انسان را به کجا میرساند؟…………………………………………….
- راه رسیدن به عزت چیست؟………………………………………………………..
- معنای صعود و شرح معراج………………………………………………………….
- عمل صالح واسطه ارتقاء ارواح طیبه……………………………………………….
- نشانهها و ویژگیهای حیات طیبه………………………………………………….
- سیمای حیات طیبه نزد پیشوایان معصوم…………………………………………..
- ایران در سال ۱۴۰۰ (ه.ش)………………………………………………………….
- نتیجه گیری…………………………………………………………………………..
- Abstract……………………………………………………………………………………………….
فهرست منابع………………………………………………………………………………………………….
دانلود فایل
:: موضوعات مرتبط:
دانشجویی ,
,
:: برچسبها:
تعادل و توسعه ,
توسعه ,
حیات ,
حیات طیبه ,
حیات طیبه در ایران ,
:: بازدید از این مطلب : 237
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0